İçeriğe geç

Vergi Hukukunun Diğer Hukuk Dallarıyla İlişkisi – Vergi Hukuku Ders Notları #2


ANAYASA HUKUKU İLE İLİŞKİSİ

Verginin Kanuniliği İlkesi (AY m.73)
ü  İlkenin anlamı, vergilendirme yetkisine yasama organının sahip olmasıdır.
ü  Kanunsuz vergi olmaz biçiminde ifade edilerek anayasalarda yerini almıştır.
ü  İlkenin sonucu olarak, yürütme organının kanuni dayanak olmaksızın bir idari işlemle veya yargı organının kıyas yolu ile vergi koyma, değiştirme ve kaldırma yetkileri yoktur.
Vergi Kanunu Önünde Eşitlik İlkesi (AY m.10)
ü  İlkenin anlamı, benzer koşullar içinde olanların benzer vergi yükümüne tabi olmasıdır.
ü  Verginin karşılıksız bir mali yükümlülük oluşu nedeniyle bu konuda çıkarılan kanunların vatandaşlara tam, doğru ve eşit olarak uygulanması çok önemlidir.

İDARE HUKUKU İLE İLİŞKİSİ

ü  Kamu hizmetlerinin görülmesi yönünden idare hukuku ile yakın ilişki içerisindedir.
ü  Vergi işlemleri idari işlem niteliğindedir. İdari işlemler için geçerli olan konu, yetki şekil ve maksat unsurları vergi işlemleri yönünden de geçerlidir.
ü  Aralarında yakın ilişki olsa da vergi hukuku özerktir.
ü  Devletle mükellef arasındaki ilişki, yönetenle yönetilen arasındaki ilişkiden farklıdır.

CEZA HUKUKU İLE İLİŞKİSİ

ü  Vergi konusunda devletle mükellefler arasındaki ilişkinin düzenli olarak devam etmesi için devlet bazı kurallar ve yaptırımlar getirmektedir. Yükümlülüklerine aykırı hareket edenlere ceza verilir.
ü  Dolayısıyla vergi hukuku ile ceza hukuku arasında çok sıkı bir ilişki vardır.
ü  Kanunlarda düzenlenmemiş bir suç için kimseye ceza verilemeyeceği anlamına gelen kanunilik ilkesi, vergi hukukunda da geçerlidir.

YARGILAMA(USUL) HUKUKLARI İLE İLİŞKİSİ

ü  Vergi kanunlarında yer alan maddi hukuka ilişkin uyuşmazlıkların nasıl çözümleneceği vergi yargılama hukukunun(vergi usul hukuku) ortaya çıkmasına yol açmıştır.
ü  Diğer usul hukuklarının kavramlarından yararlanmış ve bazı hallerde onlara atıflarda bulunmuştur.
ü  Ancak gerek Vergi Usul Kanunu olarak ayrı bir kodifikasyonu (kanunlaştırma) gerekse kendine özgü kavramları olması nedeniyle diğer usul hukuklarından özerk hale gelmiştir.

ULUSLARARASI HUKUK İLE İLİŞKİSİ

ü  Uluslararası ekonomik ilişkilerin artması nedeniyledevletlerin arasında vergi konusunda birçok sorun ortaya çıkmaktadır. Bu sorunlardan biri de çifte vergilendirmedir.
ü  Devletler bu sorunu ya tek taraflı olarak vergilendirme yetkilerini kısıtlayarak ya da ikili ya da çok taraflı anlaşmalarla çözmeye çalışmaktadırlar.
ü  Bu ilişkiler dolayısıyla vergi hukuku ve uluslararası hukuk sıkı bir ilişki içerisine girmiştir.

ÖZEL HUKUK DALLARIYLA İLİŞKİSİ

ü  Vergi hukuku özel hukukla 3 şekilde ilişki kurar:
1.      Vergi hukuku özel hukuka doğrudan doğruya gönderme(atıf) yapar.
ü  Böyle durumlarda o konuya özel hukuk kuralı uygulanır.
ü  Ör: Gelir Vergisi Kanunu’nda 4. Maddede “konut” kavramına yer verilmektedir. Bu maddede konutun MK’nın 19 vd. maddelerinde yazılı olan yerler olduğu ifade edilir.
2.      Aralarındaki ilişki dolaylı bir biçimde olabilir.
ü  Vergi Usul Kanunu’nda “kanuni ehliyet, yasal temsilciler” gibi kavramlar kullanılmaktadır.
ü  Ancak bunların vergi hukukunca özel bir anlamları yoktur.
ü  Bunların ne olduğu konusunda özel hukuka başvurulur.
3.      Vergi hukuku özel hukukun kavramlarını alarak onları değiştirir ve kendine uyarlar.
ü  Bu durumda uygulanacak kural vergi hukuku kuralı haline gelmiştir.
ü  Ör: Ticari kazanç vergisi, Gelir Vergisi Kanunu’nda(m.37 vd.)tanımlanmış ve kurallara bağlanmıştır. Ticari kazançla ilgili olarak artık TTK’ ya değil GVK’ ya başvurulacaktır.

İlk Yorumu Siz Yapın

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir