İçeriğe geç

İstihkak Davası

İstihkak davası

Malikin, haksız ve doğrudan zilyede karşı doğrudan zilyetliği elde etmek amacıyla açtığı davaya istihkak davası denir.

İstihkak davasını kim açar? kimler açabilir?

Gerçek malik davayı açar. Yani tapuda adı gözükmediği halde şeklen malik olmadığı halde gerçekte malik olan kimse bu davayı açabilir.
İstihkak davasını açacak şahıs malik olduğunu ispat edecektir. Yani ispat yükü davacıdadır.

NOT: İstihkak davasını malik açar ama sınırlı ayni hak sahipleri de malik olmadıkları halde istihkak davası açabilir.

İstihkak davasında davalı kimdir?

İstihkak davasında davalı taraf Haksız doğrudan zilyettir.
İstihkak davasında amaç taşınırlarda malın iadesi ya da taşınırın geri verilmesidir. Taşınmazlarda ise tapu sicilinin düzeltilmesidir. Yani taşınırlarda zilyetlik ile taşınmazlarda tapuda adın gözükmesi eşittir.

NOT: Taşınmazlarda istihkak davası tapu sicilinin düzeltilmesi şeklinden görünüm kazandığı için istihkak davası eşittir tapu sicilinin düzeltilmesi denemez. Çünkü tapu sicilinin düzeltilmesi davasının kendisine has özellikleri vardır ancak tapu sicilinin düzeltilmesi davası, istihkak davasını kapsamaktadır denebilir.

ÖRNEK: Tapuda Ayşe’nin adı yazılıdır. Ayrıca Ayşe gerçek maliktir. Ancak Ahmet Ayşe’nin taşınmazını işgal etmiş ve Ayşe’nin kullanmasına izin vermemektedir. Burada istihkak davası açmaya veya tapu sicilinin düzeltilmesi davası açmaya lüzum var mıdır?

Tapuda Ayşe’nin adı yazılı olduğu için tapu sicilinin düzeltilmesi davası açılmasına lüzum yoktur. Fakat Ahmet Ayşe’nin taşınmazını kullanmasına izin vermediği için dogmatik olarak baktığımızda aslında istihkak davası açılabilir. Ancak tapu sicili hukukunda sicil zilyetliği kavramı söz konusudur. Yani sicilde kimin adı yazılıysa o aslında taşınırlardaki zilyetlik statüsünü kazanmış olur. Ayşe’nin adı tapuda yazılı olduğuna göre sicil zilyetliği ona aittir. Bu yüzden de istihkak davası açılmasına lüzum yoktur. Bu durumda mülkiyet hakkına bir saldırı söz konusu olduğu için el atmanın önlenmesi davası açılabilir.

Bunun sebebi ise istihkak davasıyla amaçlanan şeyin taşınırlarda malın geri verilmesi, taşınmazlarda ise sicilin düzeltilmesi olmasıdır. Yani taşınıra zilyet olmak ile sicil zilyetliği eşdeğerdir. Ayrıca istihkak davası zilyetliği yeniden kazandırmak amacıyla açılır. Sonuç olarak, Ayşe’nin zaten zilyet olduğu bir şey için tekrar zilyetliği kazanmak amacıyla bir dava açması lüzumsuzdur.

İstihkak davası? zaman aşımına tabi midir?

İstihkak davası zamanaşımına tabi değildir. Ancak taşınırlarda ve taşınmazlarda olağan zamanla mülkiyet kazanımı dolaylı olarak istihkak davasını süreyle sınırlayabilir.
İstisna olarak mülkiyet hakkının süreye tabi olduğu durumlarda istihkak davası da süreye tabi olur.(ÖR: Üst hakkı irtifak hakkıdır ama üst hakkı çerçevesinde bir kimse bir başkasının arazisi üzerinde yapı inşa edip o yapının maliki olabildiği için üst hakkı, mülkiyet hakkı bahşeder.)

ÖRNEK: Taşınmaz Ahmet’in ancak Ayşe kendisini taşınmazın maliki sanmaktadır. Ayşe taşınmaza aralıksız ve davasız olarak 10 yıl süreyle bu durumunu korumuştur. Dolayısıyla Ayşe’nin hukuksal alanından kaynaklanan bir süreyle bağlantılı mülkiyet kazanımı durumu vardır.
Bizim sistemimizde bir nesne üzerinde 2 bağımsız mülkiyet olamaz. Bu yüzden de Ahmet artık mülkiyetini kaybetmiş olur ve mülkiyet Ayşe’ye geçer. Buradan 10 yıl içinde istihkak davası açmazsanız mülkiyeti kaybedersiniz anlamı çıkmaz. Burada Ahmet’in mülkiyetini kaybetmesi süreden kaynaklanmıyor. Ahmet, bir başkası mülkiyeti kazandığı için mülkiyetini kaybediyor.

İstihkak Davası Harç

İstihkak davalarında harç hesaplaması alacak miktarı ve haczedilen mallar arasından hangisinin değeri daha az ise onun üzerinden basit yargılama usulü ile harç hesaplanır.

İlk Yorumu Siz Yapın

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir