İçeriğe geç

Eşya Hukuku Cevaplı Pratik (Sorular ve Cevaplar) – Eşya Hukuku Pratik #1

Eşya Hukuku Cevaplı Pratik Soruları

Hukuk mezunu A ile B birlikte büro açarlar. İkisinde de anahtar vardır, müvekkillerini büroda ağırlayabilmektedirler. Büro giderleri ve kendi gelirleri için ayrı ayrı 3 kasa alırlar. Büro giderleri kasasının anahtarını sekreter S’ye verirler.
İkisinin birer bilgisayarı, ortak bir yazıcı, bekleme salonuna bir akvaryum ve 7 balık alırlar. A, kendi odası için Sarı Şeker adında özel bir kuş alır.
Bir sabah S, büroya girerken kapının açık ve içeride hırsızlar olduğunu görür, hırsız H, I ve İ’yi engellemeye çalışır. Hırsızlar S’den kurtulur, tüm kasaları, bilgisayarları ve kuşu alırlar.
Binadan çıkarken kendi kuşunun çalınmakta olduğunu fark eden A, İ’ye karşı kuvvet kullanıp kuşu alır, ancak diğer hırsızlar kaçar. Arbedede kafesin kapısı açılır, kuş kaçar ve üst kattaki doktorun muayenehanesine uçar. Kuşu beğenen doktor içeri aldığı kuşu A’ya geri vermez.
SORU 1: A ile B’nin ilk andaki zilyetlik türleri nedir? ( büro, kasa, bilgisayar, yazıcı, akvaryum ve kuş için)
CEVAP 1:
BÜRO
KASA-1 (A)
KASA-2 (B)
KASA-3 (Gider)
KASA-3 (Gider)
A ve B
A
B
A ve B
S zilyet yardımcısı ise
A ve B
S zilyet ise
·      Hakka Dayanan
·      Malik Sıfatıyla
·      Dolaysız
·      Birlikte Zilyet (müşterek)
·      Derecelendirme olmadığı için Asli – feri zilyet ayrımı yok
·      Hakka Dayanan
·      Malik Sıfatıyla
·      Dolaysız
·      Tek başına zilyet
·      Derecelendirme yoktur.
·      Hakka Dayanan
·      Malik Sıfatıyla
·      Dolaysız
·      Tek başına zilyet
·      Derecelendirme yoktur.
·      Hakka Dayanan
·      Malik Sıfatıyla
·      Dolaysız
·      Birlikte Zilyet (iştirak halinde)
·      Derecelendirme yoktur.
·      Hakka Dayanan
·      Malik Sıfatıyla
·      Dolaylı
·      Birlikte Zilyet (iştirak halinde)
·      Asli zilyet
Burada S’nin durumu, yanizilyet yardımcısı mı zilyet mi olduğu incelenmelidir.
Zilyet yardımcısı, bir eşyayı zilyetlik iradesi olmaksızın, başkasına hizmet görmek amacıyla fiili hâkimiyette bulunan kişidir. Zilyet yardımcılığı için 4 kriter:
·      Eşya kimin menfaati için kullanılıyor: Soruda S, A ve B’nin menfaati için kasayı kullanıyor.
·      Karar verme yetkisi: Soruda S, A ve B’nin talimatlarıyla bağlıdır.
·      Eşya üzerinde ne kadar hâkim: Kasa A ve B’nin hâkimiyet alanında, S’ye sadece anahtar verilmiştir.
·      Kullanım serbestîsi: S, Kasa üzerinde tam bir kullanım serbestîsine sahip değildir.
Bu sebeplerden S, zilyet yardımcısıdır, yorumunu yapabiliriz.
Ama başka görüşler de olabilir. Bu durumda; A ve B’nin iradesine bakmak gerekir.
·      Eğer A ve B, S’ye “bu kasadan sadece şu faturaları ödeyeceksin herhangi ek bir masraf olursa bize bildireceksin” demişlerse S, zilyet yardımcısı olur. Fakat S, kasayı kişisel menfaati için kullanmamakla birlikte paranın ne yapılacağını sekreter kendi iradesiyle belirliyorsa S, zilyet olur.
·      Böyle bir soru geldiğinde böyle tartışmanın yazılması gerekiyor
BİLGİSAYAR-1 (A)
BİLGİSAYAR-2 (B)
KUŞ
AKVARYUM
YAZICI
A
B
A
A ve B
A ve B
·      Hakka Dayanan
·      Malik Sıfatıyla
·      Dolaysız
·      Tek başına zilyet
·      Derecelendirme yok
·      B’nin zilyetliği yok
·      Hakka Dayanan
·      Malik Sıfatıyla
·      Dolaysız
·      Tek başına zilyet
·      Derecelendirme yok
·      A’nın zilyetliği yok
·      Hakka Dayanan
·      Malik Sıfatıyla
·      Dolaysız
·      Tek başına zilyet
·      Derecelendirme yok
·      B’nin zilyetliği yok
·      A, S’ye ben yokken suyunu, yemini ver derse, S zilyet yardımcısı olur.
·      Hakka Dayanan
·      Malik Sıfatıyla
·      Dolaysız
·      Birlikte Zilyet (müşterek)
·      Derecelendirme yok
·      Hakka Dayanan
·      Malik Sıfatıyla
·      Dolaysız
·      Birlikte Zilyet (müşterek)
·      Derecelendirme yok
SORU 2: S’nin H, I ve İ’ye karşı kuvvet kullanma hakkını bütün çalınan mallar için değerlendirin.
CEVAP 2:
Sekreter, olayda kasa (A), kasa (B), bilgisayarlar ve kuş üzerinde zilyet veya zilyet yardımcısı değildir. Bu nedenle zilyetliğe tanınan haklardan yararlanamaz, kuvvet kullanma hakkı yoktur.
Kasa 3 (gider) için ise; eğer zilyet yardımcısı ise yine de kuvvet kullanma hakkı yoktur, meşru savunma hallerinden yararlanabilir. Eğer zilyet ise kuvvet kullanma hakkına sahip olur.
SORU 3: A ve B, hırsızlardan malları talep edebilecekler mi? Evet ise nasıl?
CEVAP 3:
A ve B, hırsızlardan çaldıkları malları talep edebilecektir. Zilyetliğin korunması üç yolla sağlanabilir:
·      Zilyedin kuvvet kullanma hakkı,
·      Zilyetlik davaları,
·      Zilyetliğin idari yoldan korunması
Somut olayda kuvvet kullanma hakkı söz konusu değildir artık eşyalar çalınmıştır ayrıca bir taşınmaz olmadığı için zilyetliğin idari yoldan korunması da söz konusu olamaz.
Zilyetlik davalarından gasp halinde açılan geri verme davası açılabilir. Somut olayda gasp söz konusudur. Bu davacı, gasp edilmiş eşyasını geri alabilmek için iki şeyi ispatlamalıdır:
1.   Gasp gerçekleşmeden önce o eşyaya zilyet olduğunu
2.   Eşyanın gasp nedeniyle elinden çıktığını
·      Dolaylı, dolaysız, asli, fer’i zilyet bu davayı açabilir.
·      Kural olarak eğer dolaylı zilyet davayı açıyor ise eşyanın dolaysız zilyede geri verilmesini talep etmelidir.
·      Dava gasp durumunda gasıba veya onun külli haleflerine karşı açılabilir, cüzi haleflerine açılamaz.
·      Davanın açılabilmesi için gasp edenin kusurlu olmasına da gerek yoktur.
Burada taşınır davası da açılabilir. Taşınır davası, bir taşınır üzerindeki zilyetliği kendi iradesi dışında sona erdirilen önceki zilyet, şimdiki zilyede karşı davayı açıp onun üstün hak karinesini çürütüp kendi zilyetlik karinesini canlandırmaya çalışır.
Somut olayda zilyetlik davalarından olan geri verme davasını açmak daha avantajlıdır, çünkü zilyetlik davaları sadece zilyetliğe dayanılarak açılan davalardır, taşınır davası zilyetliğe bağlı üstün hak karinesine dayanılarak açılan davadır.
İspat açısından taşınır davası daha zordur. Ayrıca taşınır davası olağan yargılama usulüne tabi iken zilyetlik davaları daha hızlı yargılama usulüne tabidir.
SORU 4: A’nın hırsız İ’ye karşı kuvvet kullanması haklı mıdır?
CEVAP 4:
A, İ’ye karşı kuvvet kullanma hakkını fiil tamamlanıncaya kadar kullanabilir. Kuvvet kullanma hakkı ya derhal ya da fiil tamamlanmadan mümkündür.
İ, han kapısından çıkarken fiil tamamlanmamıştır. Kaçma esnasında fiil devam etmektedir, bu nedenle önceki zilyedin kuvvet kullanma hakkı vardır. A’nın kuvvet kullanma hakkı vardır.
SORU 5: A kuşu hangi davayı açarak geri alabilir? Bu davanın şartları ve kanıtlanması gereken unsurları?
CEVAP 5:
Burada, gasp ya da saldırı fiili olmadığı için zilyetlik davaları açılamaz.
A, taşınır davası açarak kuşu geri alabilir. Taşınır davasının iki şartı vardır;
1.   Zilyedin, zilyetliğinin kendi iradesi dışında sona erdirilmiş olması gerekir.
2.   Şimdiki zilyedin üstün hak karinesinin çürütülmesi gerekir. Bu da iki yoldan yapılabilir:
·      Şimdiki zilyedin kötü niyetli olduğu ileri sürülebilir
·      Taşınırın da elimizden irademiz dışında çıktığı ileri sürülebilir
Burada son çare olarak istihkak davası açılabilir ancak, istihkak davası, ayni hakka dayandığı için bunun kanıtlanması, ispatlanması daha zor olur.
SORU 6: Hırsızların malları çalmasından sonra A, B, H, I ve İ’nin zilyetlik türleri nedir?
CEVAP 6:
A ve B
H, I ve İ
·      Hırsızların malları çalmasının ardından artık A ve B zilyet değildir.
·      Hakka dayanmayan, kötü niyetli zilyet
·      Malik sıfatıyla zilyet
·      Dolaysız zilyet
·      Birlikte zilyet ve müşterek zilyet
·      Derecelendirme yoktur.

İlk Yorumu Siz Yapın

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir