İçeriğe geç

Borçlar Özel Cevaplı Pratik Çalışma (Eser Sözleşmesi)

OKAN ÜNİVERSİTESİ

2018-2019

 BORÇLAR ÖZEL HUKUKU

PRATİK ÇALIŞMA 4

 

OLAY I

Bay (G) sahip olduğu tesisi genişletmek istemektedir. Bunun için tesisin yanındaki boş araziye yeni bir bina yapmak istemektedir. Bay (G) yeni bina yapımı için yüklenici (B) ile 03.02.2017 tarihinde bir anlaşma yapar. Bay (B) işi 03.03.2018 tarihinde teslim edecektir. Bay (B) binanın kalıp demir ve beton işlerinin görülmesi için Bay (T) ile anlaşır.

Soru 1: Bay (B) nin binanın kalıp demir beton işlerinin görülmesi için Bay (T) ile anlaşması mümkün olur mu?

Cevap 1:

Eser sözleşmesi olduğunu iş sahibine bir sonuç taahhüt ediyor. Olayda tesisin yanına bir bina yapmasını taahhüt ediyor.

Sözleşme bay G(iş sahibi) ile bay B(ilk yüklenici) arasında yapılmıştır.

Sorun şu yüklenici işi başkasına yaptırabilir mi bunu kanun açıkça ifade etmiştir.

Borçlar kanunu genel hükümlerde md. 83 bu duruma açıklık getirmiştir.

  1. Şahsen ifa zorunluluğunun olmaması

MADDE 83- Borcun, bizzat borçlu tarafından ifa edilmesinde alacaklının menfaati bulunmadıkça borçlu, borcunu şahsen ifa etmekle yükümlü değildir.

 

MADDE 471- Yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. Yüklenici, meydana getirilecek eseri doğrudan doğruya kendisi yapmak veya kendi yönetimi altında yaptırmakla yükümlüdür. Ancak, eserin meydana getirilmesinde yüklenicinin kişisel özellikleri önem taşımıyorsa, işi başkasına da yaptırabilir. Aksine âdet veya anlaşma olmadıkça yüklenici, eserin meydana getirilmesi için kullanılacak olan araç ve gereçleri kendisi sağlamak zorundadır.

 

Olayda da kişisel bir özellik gerekmediği için işi bay T ile anlaşıp yaptırabilir.

 

Soru 2: Beş ay sonra tesislere gelen (G), (B)’nin hala inşaatların yapımına başlamadığını görmüştür. Bu durumda (G)’nin elindeki hukuki imkanlar nelerdir?

Cevap 2:

MADDE 473- Yüklenicinin işe zamanında başlamaması veya sözleşme hükümlerine aykırı olarak işi geciktirmesi ya da iş sahibine yüklenemeyecek bir sebeple ortaya çıkan gecikme yüzünden bütün tahminlere göre yüklenicinin işi kararlaştırılan zamanda bitiremeyeceği açıkça anlaşılırsa, iş sahibi teslim için belirlenen günü beklemek zorunda olmaksızın sözleşmeden dönebilir.

Meydana getirilmesi sırasında, eserin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı olarak meydana getirileceği açıkça görülüyorsa, iş sahibi bunu önlemek üzere vereceği veya verdireceği uygun bir süre içinde yükleniciye, ayıbın veya aykırılığın giderilmesi; aksi takdirde hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere, onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceği konusunda ihtarda bulunabilir .

Olaya baktığımızda  bu hükmü uygulamak için süre kararlaştırılan zamandaki sözleşmelerde uygulanır. Süre kararlaştırılmamışsa yüklenici işe derhal başlaması gerekir. Başlamazsa yine sözleşmeden dönülebilir.

İş sahibi böle bir durum söz konusuysa iş sahibi ihtar çekip süre vermelidir. Ve fakat süre vermekte işi yapılamayacağı durumlarda gereksizdir süre verilmesi gerekmez.

473 (önemli) 123 124 125 maddelerini bir arada uygularız önemli bir maddedir. Sadece eser sözleşmesinde geçerlidir.

  1. Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde
  2. Süre verilmesi

MADDE 123- Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan biri temerrüde düştüğü takdirde diğeri, borcun ifa edilmesi için uygun bir süre verebilir veya uygun bir süre verilmesini hâkimden isteyebilir.

Süre verilmesini gerektirmeyen durumlar

MADDE 124- Aşağıdaki durumlarda süre verilmesine gerek yoktur: 1. Borçlunun içinde bulunduğu durumdan veya tutumundan süre verilmesinin etkisiz olacağı anlaşılıyorsa. 2. Borçlunun temerrüdü sonucunda borcun ifası alacaklı için yararsız kalmışsa. 3. Borcun ifasının, belirli bir zamanda veya belirli bir süre içinde gerçekleşmemesi üzerine, ifanın artık kabul edilmeyeceği sözleşmeden anlaşılıyorsa.

Seçimlik haklar

MADDE 125- Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir. Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir. Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir

 

Soru 3: İnşaat alanını ziyaret eden Bay (G), bina iskeletinin kararlaştırdıkları gibi çelik konstrüksiyondan yapılmadığını görmüştür. Sözleşmeye aykırılığın giderilmesini isteyen Bay (G) evin teslimini beklemek zorunda mıdır?

Cevap 3:

Meydana getirilmesi sırasında, eserin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı olarak meydana getirileceği açıkça görülüyorsa, iş sahibi bunu önlemek üzere vereceği veya verdireceği uygun bir süre içinde yükleniciye, ayıbın veya aykırılığın giderilmesi; aksi takdirde hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere, onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceği konusunda ihtarda bulunabilir.

Eser sözleşmesinde erken temerrüt erken ayıp söz konusudur bu satış veya vekalet sözleşmesinde söz konusu değildir. Önemli bir ayrım.

Soru 4: Binanın yapılacağı bölgenin deprem bölgesi içerisinde kaldığı ortaya çıkmış olsaydı bu durum sözleşmeyi ne şekilde etkilerdi? Açıklayınız.

Cevap 4:

Madde 472 (3)- Eser meydana getirilirken, iş sahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğu anlaşılır veya eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkarsa, yüklenici bu durumu hemen iş sahibine bildirmek zorundadır; bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur.

MADDE 485- Eserin tamamlanması, iş sahibi ile ilgili beklenmedik olay dolayısıyla imkansızlaşırsa yüklenici, yaptığı işin değerini ve bu değere girmeyen giderlerini isteyebilir. İfa imkansızlığının ortaya çıkmasında iş sahibi kusurluysa, yüklenicinin ayrıca tazminat isteme hakkı vardır.

 

Dolayısıyla yüklenici bu durumu iş sahibine bildirmesi gerekiyor.

 

Soru 5: Bay (G), Bay (B)’nin bu işleri istediği gibi yapamayacağını düşünmekte ve onunla işe devam etmek istememektedir. Bu durumda Bay (G)’nin sahip olduğu hukuki bir imkan var mıdır?

Cevap 5:

MADDE 484- İş sahibi, eserin tamamlanmasından önce yapılmış olan kısmın karşılığını ödemek ve yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla sözleşmeyi feshedebilir.

 

Dolayısıyla B’nin yapılmış olan kısmı ve zararını ödemekle sözleşmeyi feshedebilir.

 

OLAY II

 

Düğün hazırlıklarına başlayan Bayan (Y), Bay (D) ile 9.000 TL’ye gelinliğinin dikimi için anlaşır. Anlaşmaya göre malzemeler (D) tarafından sağlanacaktır.

 

Soru 1: (D)’nin işi tamamlamasına yakın bir zamanda çıkan bir yangın sonrasında gelinlik kullanılamaz hale gelmiştir. Bu durumda oluşan hukuki durumu değerlendiriniz.

Cevap 1:

  1. Eserin yok olması

MADDE 483- Eser teslimden önce beklenmedik olay sonucu yok olursa işsahibi, eseri teslim almada temerrüde düşmedikçe yüklenici, yaptığı işin ücretini ve giderlerinin ödenmesini isteyemez. Bu durumda malzemeye gelen hasar, onu sağlayana ait olur.

Bu durumda kural olarak eserin teslim zamanına kadar kural olarak yarar ve hasara yüklenici katlanır fakat iş sahibi temerrüde düşmemiş olacak.

Olayda da yangın sonucu gelinlik yok olmuştur. Teslim olmadığı için yüklenici katlanacaktır. Önemli  ayrıntı burada kusur yok. Beklenmedik bir olay sonucu eser yok oluyor.

 

Soru 2: Bayan (Y) gelinliği teslim aldığında gelinliğin istediği tür boncuktan yapılmadığını fark eder. Bu durumda oluşan hukuki durumu değerlendiriniz.

Cevap 2:

Burada ayıp söz konusu.  Eser sözleşmesinde ayıbın  kendi hükümleri vardır.

Gözden geçirme ve bildirim hakkı vardır.  İş sahibinin seçimlilik hakları vardır.

MADDE 475- Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

  1. Eser iş sahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme.
  2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme.
  3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme.

İş sahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Eser, iş sahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa iş sahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz

not. Satış sözleşmesinden farklı olarak burada benzeri ile değişim yoktur çünkü burda eser sözleşmesi vardır.

 

İlk Yorumu Siz Yapın

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir