İçeriğe geç

Siyasi Partilerin Kapatılması, Sınırlamalar ve Yasaklar

SİYASİ PARTİLER

  • Günümüzde, seçimlerde seçmenler adayların şahsiliğinden çok partilere oy verirler.
  • Siyasi partiler, seçmenlere farklı programlar sunarlar ve seçmenler siyasi parti iktidara
    geldiğinde, bu politikanın gerçekleşeceğine inanarak oy verirler.
  • Günümüzde partilere dayanmayan demokrasi anlayışı yoktur.
  • Siyasi parti, halkın desteğini sağlamak yoluyla devlet mekanizmasının kontrolünü ele geçirmeye
    ve sürdürmeye çalışan, istikrarlı ve sürekli bir örgüte sahip bir siyasi topluluktur, tüzel kişilerdir.
  • Siyasi partilerin derneklerin amacından ayrılan yönü siyasal iktidarı ele geçirmektir.
  • 68. Maddede de siyasi parti özgürlüğü düzenlenmiştir. Siyasi parti özgürlüğü 3. Fıkra uyarınca
    siyasi partiler önceden izin almadan kurulurlardı, siyasi parti uyarınca 30 kişi ile siyasi parti
    kurulabilir.
  • 68/1. Kişiler açısından siyasi parti özgürlüğüne ilişkindir. Vatandaşlar(Türkler(yabancılar üye de
    olamıyor)), siyasi parti kurma ve ayrılma hakkına sahiptir.

SİYASİ PARTİLERE İLİŞKİN SINIRLAMALAR VE YASAKLAR

Siyasi partilerin amaçlarına ilişkin yasaklar;

Anayasamızın 68. Md. 4. Fıkrasında belirtilmiştir. Siyasi partilerin tüzük ve programları ve aynı zamanda
eylemleriyle de bu yasakları çiğneyemezler
*devletin
*ülkesi 68.md. 4. fıkrası
*insan haklarına, eşitliğe… Aykırı hareket edemez.

  • Siyasi partilerin örgütlenmelerine ilişkin yasaklar;
  • Temelli kapatılan bir parti başka bir adla kurulamaz.
  • Bir siyasi partinin kapatılmasına beyan ve eylemleriyle sebep olan üyeleri kapatmaya ilişkin kararın
    resmi gazetede yayımlanmasından başlayarak 5 yıl süre ile bir başka partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi ve deneticisi olamazlar.
  • Ayrıca bu kişileri 5 yıl süreyle milletvekili adayı gösteremezler.
  • Kamu görevlileri siyasi partilere üye olamazlar.
  • Siyasi partiler yabancılardan maddi yardım alamazlar.(Türk vatandaşı olmayan.)
  • Siyasi partilerin çalışmalarına yönelik yasaklar;
  • Siyasi partiler ticari faaliyette bulunamazlar.
  • Siyasi partiler çalışması demokrasi ilkelerine uygundur.

SİYASİ PARTİLERİN KAPATILMASI

  • Siyasi partilere ilişkin yaptırımlar özellikle 2. Dünya Savaşı’ndan sonra Almanya ve İtalya’da
    ortaya çıkan militan ya da mücadeleci demokrasi anlayışının bir sonucudur.
  • MİLİTAN DEMOKRASİ: Bu demokrasi anlayışı boyunca, devletin ya da demokrasinin temellerine
    saldırgan bir biçimde, devamlı olarak yıkmaya çalışan bir partinin kapatılmasına varan yaptırımlar,
    demokrasiye aykırı değildir.
  • Siyasi partilerin kapatılmasını Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı açar. Dava anayasa mahkemesinde
    açılır. Anayasa Mahkemesi parti kapatma davasını bağlar.

Türkiye’de bazı kişi veya kurumlar kapatma isteyebilir.

  • Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı re’sen kendisi dava açar.
  • Bakanlar Kurulunun kararı üzerine Adalet Bakanının istemiyle ya da bir siyasi partinin istemi
    üzerine dava açabilir. İstem üzerine yeterli delil yoksa dava açmayabilir.
  • Dava açılmazsa Adalet Bakanlığı ya da parti genel başkanı Yargıtay ceza daireleri başkanlığından
    oluşan siyasi partilerle ilgili yasakları inceleyen kuruma başvurabilir. Kurum, itirazı haklı görürse,
    savcı dava açmak zorundadır.

SİYASİ PARTİLERİN KAPATILMASINI GEREKTİREN DURUMLAR

siyasi-partilerin-kapatilmasi

Siyasi Parti Kapatmanın Sonuçları

  • Kapatmakla birlikte partinin tüzel kişiliği sona erer.
  • Kapanın mal varlığı hazineye geçer.
  • Partinin kapatılmasına beyan ve eylemleri ile sebep olan üyeler; kararın resmi gazete’de
    yayınlanmasından başlayarak 5 yıl süre ile bir başka partinin kurucusu, üyesi, yönetici, denetici olamaz.
  • Milletvekili adayı olamazlar, gösterilemezler.

İlk Yorumu Siz Yapın

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir